Toen jullie trouwden, hebben jullie bij de notaris huwelijkse voorwaarden laten opstellen. Misschien vanwege een eigen woning, een onderneming of omdat jullie financieel zelfstandig wilden blijven. Nu, 25 jaar later, besluiten jullie uit elkaar te gaan. Jullie hebben samen een leven opgebouwd en financieel is er veel veranderd. Maar wat betekenen die oude huwelijkse voorwaarden eigenlijk nog bij jullie scheiding? Nu jullie besluiten uit elkaar te gaan, komen de afspraken van destijds opnieuw op tafel. ***Betekenen huwelijkse voorwaarden dat ieder zijn eigen vermogen houdt?*** Dat hangt af van wat jullie destijds hebben afgesproken én van hoe jullie financiële situatie zich tijdens het huwelijk heeft ontwikkeld. Bezittingen die privé lijken, kunnen toch tot financiële aanspraken leiden. Bijvoorbeeld door een vergeten verrekenbeding of investeringen in de woning. Juist na een lang huwelijk kan het daarom verrassend zijn wat die oude afspraken nog betekenen.
Dat is een begrijpelijke gedachte. Maar het antwoord is niet altijd zo eenvoudig.
Misschien hebben jullie gekozen voor koude uitsluiting. Daarbij is het uitgangspunt dat ieder zijn eigen bezittingen en schulden behoudt.
Maar misschien staat er ook een verrekenbeding in jullie huwelijkse voorwaarden. Dat is een afspraak om bepaalde inkomsten of vermogenswaarden financieel met elkaar te delen.
En ook wanneer jullie bezittingen gescheiden hebben gehouden, kunnen er in de loop van het huwelijk gezamenlijke eigendommen of financiële aanspraken zijn ontstaan.
Daarom kijken we bij een scheiding niet alleen naar de naam op een bankrekening of de eigendomsakte van de woning. De afspraken die jullie bij de notaris hebben gemaakt, spelen eveneens een belangrijke rol.
Het verrekenbeding dat jullie misschien zijn vergeten
Stel dat jullie bij het huwelijk hebben afgesproken om ieder jaar het geld dat overblijft van jullie inkomsten met elkaar te delen.
Dat heet een periodiek verrekenbeding.
In de praktijk komt het voor dat echtgenoten die jaarlijkse verrekening nooit uitvoeren. Misschien was het tijdens het huwelijk geen onderwerp. Jullie betaalden de vaste lasten, zorgden voor de kinderen en bouwden samen aan jullie toekomst.
Pas bij de scheiding komt de afspraak weer ter sprake.
Wanneer een periodiek verrekenbeding niet is uitgevoerd, kan het vermogen dat uit de te verrekenen inkomsten is opgebouwd alsnog geheel of gedeeltelijk voor verrekening in aanmerking komen. Ook de waardestijging van bepaalde bezittingen kan daarbij een rol spelen.
Dat betekent niet dat alle bezittingen automatisch gezamenlijk eigendom worden.
Wel kan het betekenen dat één van jullie recht heeft op een geldbedrag van de ander.
Misschien wonen jullie al twintig jaar in hetzelfde huis. De kinderen zijn er opgegroeid en jullie hebben er samen veel herinneringen gemaakt.
De woning kan op naam van jullie beiden staan. Maar het is ook mogelijk dat één van jullie de woning al vóór het huwelijk had.
In dat laatste geval lijkt het misschien duidelijk van wie het huis is.
Toch kunnen er tijdens het huwelijk financiële aanspraken zijn ontstaan. Bijvoorbeeld doordat de ander privévermogen in de woning heeft geïnvesteerd of doordat de hypotheek is afgelost met inkomsten die volgens een verrekenbeding gedeeld hadden moeten worden.
Dat kan gevolgen hebben voor de financiële afwikkeling.
Misschien wil één van jullie graag in het huis blijven wonen. Dan is het belangrijk om niet alleen te kijken naar de eigendom en eventuele verrekenbedragen, maar ook naar de vraag of woningovername financieel haalbaar is.
In mijn artikel over scheiden met een koopwoning lees je meer over de mogelijkheden voor jullie huis.
Na 25 jaar huwelijk komt het pensioen misschien al wat dichterbij.
Mogelijk heeft één van jullie minder gewerkt vanwege de zorg voor de kinderen. Of heeft één van jullie meer pensioen opgebouwd dan de ander.
Pensioenverevening staat los van de gewone verdeling van bezittingen en schulden.
Ook wanneer jullie huwelijkse voorwaarden hebben, geldt voor het tijdens het huwelijk opgebouwde ouderdomspensioen in beginsel de wettelijke regeling voor pensioenverevening. Dat kan anders zijn als jullie daarover geldige afwijkende afspraken hebben gemaakt.
Misschien staat in jullie huwelijkse voorwaarden dat ieder zijn eigen pensioen behoudt.
Dan is het belangrijk om te onderzoeken wat die afspraak juridisch betekent en welke gevolgen zij heeft voor jullie inkomen na pensionering.
Ook het bijzonder partnerpensioen verdient afzonderlijke aandacht.
Tijdens de mediation bespreken we welke afspraken gelden en welke mogelijkheden jullie hebben.
Toen jullie trouwden, hadden jullie misschien allebei een baan en ongeveer hetzelfde inkomen.
In de jaren daarna kan er veel veranderd zijn.
Eén van jullie is misschien minder gaan werken. De ander heeft carrière gemaakt of een onderneming opgebouwd. Jullie hebben geïnvesteerd in een woning en gespaard voor later.
De financiële situatie van nu kan daardoor heel anders zijn dan toen jullie de huwelijkse voorwaarden lieten opstellen.
Dat maakt de afspraken van destijds niet minder belangrijk. Maar het betekent wel dat we zorgvuldig moeten bekijken hoe ze in jullie huidige situatie uitwerken.
Misschien is de afwikkeling eenvoudiger dan jullie denken. Het kan ook zijn dat er financiële aanspraken zijn waarmee jullie nog geen rekening hadden gehouden.
Wanneer jullie de scheiding samen en in goed overleg willen regelen, hoeven jullie niet zelf alle juridische bepalingen te doorgronden.
Als scheidingsmediator en voormalig familierechtadvocaat begeleid ik jullie bij de financiële afwikkeling.
We beginnen met het doornemen van jullie huwelijkse voorwaarden. Ik leg uit wat de afspraken betekenen en welke gevolgen ze kunnen hebben.
Daarna brengen we jullie bezittingen en schulden in kaart. We onderzoeken of er bedragen verdeeld, verrekend of vergoed moeten worden.
Ook bespreken we de woning, het pensioen en de financiële mogelijkheden voor ieder van jullie.
Jullie nemen samen de beslissingen. Ik begeleid het overleg en leg uit wat de juridische en financiële gevolgen van jullie keuzes kunnen zijn.
Wanneer jullie overeenstemming hebben bereikt, leg ik de afspraken vast in het echtscheidingsconvenant.
Samen zoeken we naar oplossingen die niet alleen juridisch kloppen, maar ook in het dagelijks leven werken.
Meer weten over scheiden met huwelijkse voorwaarden?
Willen jullie uitgebreider weten wat koude uitsluiting, verrekenbedingen en vergoedingsrechten betekenen bij een scheiding?
In mijn kennisartikel ‘Scheiden met huwelijkse voorwaarden: wat moet je na een lang huwelijk verdelen?’ leg ik uit welke regels gelden en hoe de financiële afwikkeling werkt.
Je vindt er ook een rekenvoorbeeld, een overzicht van de stappen tijdens mediation en een praktische checklist.
Lees het kennisartikel over scheiden met huwelijkse voorwaarden
Na een lang huwelijk gaat het niet alleen om de vraag welke bezittingen van wie zijn.
Het gaat ook om de mogelijkheid om ieder op een goede manier verder te kunnen. Misschien willen jullie vooral duidelijkheid over de woning, het pensioen of de financiële gevolgen van een vergeten afspraak.
Het is begrijpelijk dat jullie daar rustig naar willen kijken.
In mijn praktijk in Groningen begeleid ik stellen die na een lang huwelijk hun scheiding in goed overleg willen regelen.
Willen jullie weten hoe ik jullie daarbij kan helpen? Tijdens een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek kunnen we bespreken wat er bij jullie speelt.
Plan een gratis kennismakingsgesprekZoek zelf een geschikte datum en tijdstip in mijn agenda en reserveer deze.
Over de auteur
Gea Bisschop – scheidingsmediator en voormalig familierechtadvocaat
Sinds 1994 begeleid ik mensen bij hun echtscheiding. Ik heb ruim twintig jaar als familierechtadvocaat gewerkt en richt mij sinds 2022 volledig op scheidingsmediation.
In mijn praktijk, Advieskantoor Familierecht 050 in Groningen, begeleid ik stellen die samen zorgvuldige afspraken willen maken over hun scheiding en financiële toekomst.
Lees meer over mijn achtergrond en werkwijze op de pagina Over Gea.